Alles over sport logo

Beweegrichtlijnen voor mensen met verstandelijke beperking net iets anders

Sport en bewegen is voor mensen met een verstandelijke beperking niet vanzelfsprekend. Voor de meeste personen geldt dat zij in meer of mindere mate afhankelijk zijn van hun sociale omgeving (ouders, familie, de woonlocatie of zorginstelling). Soms is het lastiger of zijn er aanpassingen nodig zodat beweegactiviteiten beter aansluiten bij hun mogelijkheden. Daarom zijn de beweegrichtlijnen voor mensen met een verstandelijke beperking net iets anders dan de algemeen geldende beweegrichtlijnen.

Voor mensen met een verstandelijke beperking geldt:

  • Bewegen is goed, meer bewegen is beter
  • Maak bewegen een vast onderdeel van je dagelijks leven
  • Beweeg binnen jouw grenzen, vraag advies van een expert bij twijfel

Specifiek onderzoek onder mensen met een verstandelijke beperking geeft inzicht in hun sportdeelname. Deze blijkt lager dan die van mensen zonder verstandelijke beperking. Hoeveel lager is afhankelijk van het type onderzoek. Soms zijn zij zelf bevraagd, soms zijn hun vertegenwoordigers of familieleden in onderzoek betrokken. Dit verklaart waarom je soms verschillende cijfers tegenkomt over de sportdeelname.

Wekelijkse sportdeelname mensen met een IQ onder 85, volgens familieleden van mensen met een verstandelijke beperking (in procenten).
(Mulier Instituut, naastenonderzoek mensen met een verstandelijke beperking 2024).

Wat zijn de algemene beweegrichtlijnen?

De beweegrichtlijnen gaan over de hoeveelheid lichaamsbeweging die nodig is voor een goede gezondheid. De Commissie Beweegrichtlijnen van de Gezondheidsraad heeft op verzoek van het ministerie van VWS een update gedaan met nieuwe wetenschappelijke inzichten. Na deze update in 2017 zijn de vroegere beweegnorm (30 minuten bewegen), combinorm en fitnorm aangepast en samengevoegd in de beweegrichtlijnen.

De beweegrichtlijn voor volwassenen en ouderen is als volgt:

  • Bewegen is goed, meer bewegen is beter.
  • Doe minstens 150 minuten per week aan matig intensieve inspanning, verspreid over diverse dagen. Langer, vaker en/ of intensiever bewegen geeft extra gezondheidsvoordeel.
  • Doe minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten, voor ouderen gecombineerd met balansoefeningen.
  • En: voorkom veel stilzitten.

Beweegrichtlijnen voor mensen met een verstandelijke beperking

Voor mensen met een verstandelijke beperking gelden in principe de algemene beweegrichtlijnen. Soms zijn aanpassingen nodig, zodat beweegactiviteiten beter aansluiten bij hun mogelijkheden. Kenniscentrum Sport & Bewegen heeft verschillende expertmeetings gehouden om de beweegrichtlijnen te duiden voor mensen met een fysieke en een verstandelijke beperking. Leefstijlonderzoekers van diverse hogescholen en universiteiten hebben input geleverd voor de beweegrichtlijnen voor mensen met een verstandelijke beperking.

Feiten en cijfers

Het aantal mensen met een beperking lijkt voor sommigen een kleine groep. Niets is minder waar. Lees ook: Feiten en cijfers over mensen met een beperking.

Voor mensen met een verstandelijke beperking geldt dat kleine dingen, zoals vaker opstaan of het wisselen van houding, al een positief effect hebben. En misschien nog wel meer dan voor anderen is het belangrijk om te kijken welke extra beweegmomenten je aan de dag kunt toevoegen. Want: Bewegen is goed, meer bewegen is beter.

Bekijk de infographic van de beweegrichtlijnen voor mensen met een verstandelijke beperking.

Hoe kun je als professional mensen met een verstandelijke beperking helpen?

Anderen stimuleren om meer te bewegen is niet altijd gemakkelijk. De Beweegcirkel helpt hierover in gesprek te gaan met patiënten en cliënten. In vijf stappen ontstaat inzicht in huidig beweeggedrag en kunnen gezamenlijk plannen worden gemaakt om meer te bewegen en hoe dit ook vol te houden.

In de Beweegwaaier zijn eenvoudige tips te vinden uit de praktijk om cliënten met een verstandelijke beperking te stimuleren tot sport en bewegen. De tips zijn gebundeld met input van beweegteams en begeleiders uit de zorg.

Meer lezen